poging tot mijlpaal 1

Met drie staan ze klaar om te vertrekken en ik was helemaal klaar voor de mijlpaal. Sinds de geboorte van Samba lag de eerste kinderloze nacht voor me. N'Yélé staat steeds te popelen om naar de familiale koer te gaan waar haar twee grootmoeders met Vans broers, diens vrouwen en hun kroost samenwonen. Samba zou er de nacht doorbrengen. Op de foto samen met Batos, een nichtje, een 'grande soeur' in Afrikaans jargon, die hier op haar beurt een drietal weken had gelogeerd.

's Avonds keerde Van die hen was gaan wegbrengen terug ... met Samba. Hij had leuk gespeeld maar uiteindelijk geweigerd te blijven. Ook goed, dus nu proberen we het zo af een toe een namiddagje. Op een zondag zoals gisteren bijvoorbeeld. Een zee van rust lag voor me maar een snel draaiende motor breng je niet zomaar tot stilstand. Er waren een sympathieke mama en dochter net terug van hun rondreis met Tounga Tours door Mali en we hebben de hele namiddag getetterd. Soms krijg ik hier veel uit.

Maar ik was ook enkele momenten alleen thuis. Een waar unicum en plots kwam een hele lijst in mijn hoofd van te-doene-dingen-als-ik-alleen-ben. Ik heb een boek genomen en een heerlijk leesmoment gehad. (en dan vlug ook nog de badkamer gekuist!!) Onverbeterlijk...

Djinè

Laat me enkele dierbaren aan jullie voorstellen. Dit is Djinè.
Daar iedereen enkele bijnamen heeft hier, zal ik er voor hem ook één gebruiken. ‘Djinè’ betekent zoveel als ‘diable’. En daarbij moet vermeld worden dat Franse woorden hier niet altijd dezelfde betekenis hebben als diezelfde Franse woorden in Europa. ‘Diable’ in een Afrikaanse context is eerder te vertalen als ‘geest’.
Op onze cour werd hij zo genoemd, misschien omdat hij zo onvatbaar is.

Elke morgen wanneer Djinè binnenkomt, is het aangewezen hem eerst te scannen. Wat wordt het vandaag? Een goed humeur, dus hard doorwerken, dus wanneer zijn werk gedaan is dat van anderen overnemen, veel praten en veel lachen. Of een down humeur, dus alleen zijn eigen werk en verder geen woord. Of moe en de hele dag slapen en geen werk. Of gewoon niet komen.
Ik heb hem al enkele keren proberen uit te leggen dat het echt belangrijk is dat wij op hem kunnen rekenen en hij dus niet gewoon plots niet kan komen opdagen: op heldere momenten lijkt het binnen te dringen, maar op andere is de negatieve spiraal de winnaar.
Bij Djinè is er eigenlijk niets tussenin: ofwel erover ofwel…

Djinè heeft het meer dan bijzonder moeilijk. Een homofiele jongen in Mali, het is geen sinecure. Een overwegend islamitisch land waar het vrijwel onmogelijk is te ontsnappen aan het traditionele man/vrouw patroon en vooral de plichten die daarmee gepaard gaan. Ik zeg graag dat wij op onze cour leven tussen twee culturen. Hier is gepraat over zijn homofiel zijn. Volgens mij wordt het door onze medewerkers die hier vertoeven gedoogd.
Maar buiten dit micro-wereldje zijn de reacties keihard. Djinè is al een paar keer teruggeroepen door zijn vader naar zijn dorp van herkomst om hem uit te huwelijken (een dagelijkse gewoonte hier in Mali) en hem in het dorp te houden. Het was niet helemaal gelukt op school hier in de grootstad en hij moest maar eens terugkeren en daar een job zoeken en een leven opbouwen. Een catastroof! We hebben hem allemaal aangeraden zijn uiterste best te doen zijn vader te overtuigen van zijn verblijf in Bamako. Nog zo’n mannen-issue: de wil van de vader! Djinè mag niet terug naar zijn dorp. Wil überhaupt niet terug naar zijn dorp. Dat wordt de hel en hoewel een diable daar zou kunnen thuishoren, we wensen het hem niet toe.

Nu werkt hij bij ons. Ongeveer een jaar. Ik noem hem ‘maître des chambres’. Hij zorgt ervoor dat de kamers netjes zijn en legt nu ook de lakens op de bedden en doet dat perfect. Ik hou van zijn precieze, verfijnde en verzorgde manier van werken. Hij zal vanaf oktober deeltijds werken en deeltijds weer naar school gaan. Ik hoop dat hij nog een tijdje bij ons blijft.

de weg

Twintig dagen geleden dat ik nog een stukje schreef. Dat wil vooral zeggen dat we in het nieuwe werkjaar (we tellen van begin juli tot mei) gevlogen zijn. Vorig jaar hadden we in juli één georganiseerde gereserveerde reis. Morgen beginnen we aan onze vierde. En ik kan verzekeren dat dat goed voelt.
Mijn misplaatste bescheidenheid draagt me op voorzichtig te zijn - niet te vroeg juichen, of zoals we dat in Vlaanderen zo mooi leren: niet te hoog van de toren blazen.
Wel, het voelt geweldig. We zijn iets gestart, met vele vraagtekens en weinig zekerheid, en het draait, het groeit, het leeft.

Ik ben vijf jaar geleden een weg ingeslaan, het blijkt een kronkelweg te zijn in een landschap met veel reliëf. Ik wijk er niet meer van af. Het is mijn weg.

vlekken van de luipaard

Niet helemaal in beeld wat ik juist in beeld wil brengen. Maar waarom ook niet de pogingen delen om net tot dat juiste beeld te komen.

Ik ben weer beginnen lezen. Het verlangen was te sterk. Ook de nood om tijd voor mezelf te maken. Het boek is geschreven door Aernout Zevenbergen, een Nederlander die in Afrika is geboren, op jonge leeftijd met zijn familie terugkeerde naar Nederland en sinds enkele jaren die roots weer is gaan opzoeken en zich momenteel in Zuid-Afrika heeft gevestigd.
Ik ben – uiteraard omwille van mijn situatie – steeds op zoek naar boeken over of door blanke vrouwen in Afrika en heb er al behoorlijk wat gevonden. Ik vind hier herkenning in, soms verduidelijking, ja zelfs moed en steun.
Toevallig (??) kwam ik enkele maanden geleden het boek van Aernout Zevenbergen tegen. Het was de titel die me trof 'Vlekken van een luipaard. Over mannen in Afrika'. Ik vond het helemaal passen in mijn boeken-reeks over Afrika, deze keer over de mannen, over de Afrikaanse mannen, door een blanke man geschreven nog wel. Ik voorzag dat ook dit boek me enige duidelijkheid zou kunnen verschaffen.

Het is zoals Zevenbergen zegt: het gaat in Afrika of over Afrika nagenoeg altijd over de vrouw, die het continent draagt zoals ik graag plaag maar meen bij mijn Afrikaanse mannelijke kennissen. Ze staat vroeg op, zorgt voor de kinderen, het eten, ja zelfs het inkomen wanneer de man werkloos is, ze is een kei in het bedrijven van microhandeltjes en mocht ze de middelen hebben zou dit veel verder kunnen gaan. Als je het mij vraagt zijn Afrikaanse vrouwen de enige Afrikanen die slagen in enig zinvol geldbeheer. En inderdaad: waar blijft de man? Reden genoeg vond Zevenbergen om er een boek over te schrijven en gelijk heeft hij. Hij haalt voorlopig vooral voorbeelden aan over de zuidelijke helft van Afrika waarvan aspecten zeker herkenbaar zijn: grote werkloosheid, Westerse levensvisies (individualisme, materialisme) en familiebeelden (het gezin als hoeksteen van de maatschappij) die de traditioneel Afrikaanse verdringen: de man die leiding had over het land, het dorp, de familie, de vrouw, de kinderen valt beetje bij beetje - op sommige plaatsen misschien wel met een harde bonk - van zijn troon en zoekt troost in alcohol, zoekt redding in misdaad, uit frustratie door aggresie...
Ik zucht wel eens bij de toestanden die ik dagelijks waarneem in Mali, maar het zijn de wilde verhalen uit Zuid-Afrika en omstreken die in het Westen een beeld ophangen van verdoemnis. En het is hoogstwaarschijnlijk helemaal niet overroepen.
Bij het lezen van het boek heb ik me al verschillende malen gelukkig geprezen in Mali te leven, een paradijsje in Afrika, een rustig oord. Misschien is dat van dat paradijsje wat ironisch want ook hier is de man Afrikaans.

Daarom dit beeld, dat ik dagelijks tientallen keren zie als ik onze deur uitga: Afrikaanse mannen op een bankje onder de mangobomen die thee maken, een Afrikaanse oerbeeld, lessen voor mij in het niets doen, ze filosoferen over niets en over alles, ze maken plannen voor de toekomst, ze vertellen verhalen van nu en veel vroeger, en ze lachen, altijd veel lachen...

Electriciteit

Eindelijk is er beeldmateriaal.
Dit is het beeld dat ik zie wanneer ik onze deur uitstap recht naar de rivier toe: ik kan er jammer genoeg geen andere foto van pakweg eing augustus vorig jaar naast zetten want dan zou onmiddellijk opvallen hoe laag de rivier nu staat! Op het hoogtepunt van het regenseizoen komt het water tot aan de boom hier links op de foto. Wanneer je dichterbij komt zie je ook de strepen die het water heeft achtergelaten op de pijlers van de brug.
Het gaat niet goed met het regenseizoen, of beter het gaat niet goed met het begin van het regenseizoen, want er is hoop. Het kan nog altijd keren. Sinds ik ben aangekomen, nu een tiental dagen heeft het slechts één enkele keer hevig geregend.
Er zijn natuurlijk vele gevolgen aan dit tekort aan water. Gelukkig nog niet merkbaar aan de kraan maar wel aan de electriciteit. Er is te weinig water voor de stuwdammen, bijgevolg te weinig electriciteit dus overdag wordt die afgesloten. Noodrantsoen. Gisteren geen electriciteit van 7 u 's morgens tot ongeveer 18 u. Sinds ik ben aangekomen zitten we elke dag minimaal 6 uur zonder stroom.

Behalve vandaag: tijd om massa's mails in te halen en tijd om mijn eerste foto te publiceren

gewoon terug in Mali

Deze keer lijkt het of we heel lang zijn weggeweest. Mogelijk voelde het weg zijn 'wegger' dan anders daar Van deze keer niet meegekomen is. Des te sterker verlangde ik naar de terugkeer.

Terugkomen is altijd anders, wat blijft is de geur: de verslavende geur van Afrika. Ik ruik hem hier nu thuis ook en meende dat voordien niet te doen. Waarschijnlijk nestelt hij zich na een tijdje in mijn neusvleugels en heb ik afstand nodig om hem hier nu weer sterker te ruiken.
Bovendien is het momenteel ook het begin van het regenseizoen wat de geuren nog versterkt, bijvoorbeeld van de eucalyptusbomen in onze achtertuin: als de wind na de regen goed zit waait een heerlijk fris-ruikende bries bij ons binnen.
En als toemaatje tik ik deze letters met tropische muziek op de achtergrond, komende van een concert in het Palais de la Culture aan de overkant van de straat. Ook alsof het uit onze achtertuin komt.
Een boeiende achtertuin hebben wij : de plaats ook waar ik droom van een groot zwembad…

Ik ben blij terug thuis te zijn. Niet overweldigend zoals vorige keren, misschien wordt het ‘gewoon’, geen keuzes meer hoeven te maken, geen twijfels, gewoon thuis komen.

last but not least

De zee in Mali ontdekt, een paradijsje aan het meer van Selingué.
Het eerste volledige Tounga-seizoen gevierd, een schaap geslacht voor al onze medewerkers en gidsen.
Een nacht in het vliegtuig gezeten, via Tripoli weer even in België beland.

Een vakantie, een feest, een reis.
Het seizoen is afgesloten. We kijken uit naar de start van het volgende ...