panta rhei

Ik kan niet verder bloggen als ik niet alles vertel, dan vertel ik maar een fraktie en lijkt het of ik niets te vertellen heb. Het mag lijken waar het op lijkt, maar ik heb er weinig aan, aan een halfslachtige blog. Het moet ergens alles of niets zijn, je gaat ervoor of je doet het niet. Ergens vanuit een afkeer van het halfslachtige. Ergens vanuit een drang naar perfectionisme dat toch niet bestaat. Ergens vanuit een kleine meisjes mentaliteit: kijk eens hoe goed ik dat doe, bloggen …

Van en ik wonen niet meer samen sinds december, ja dat is bijna een jaar. Het heeft weinig te maken met cultuurverschillen maar alles met iets waarover ik het zal hebben hetzij verder in dit stukje, hetzij over een jaar, afhankelijk van mijn moed of mijn ‘oordeel’ of het nu gepast is of niet. Dus ik wil een blog creëren die ‘gepast’ is?

Ik wil verder gaan met de blog en daarom moet het gezegd zijn. Tot op heden heb ik er niets over geschreven - zie de grote afwezige in de luttele stukjes van de afgelopen maanden - omdat ik me er voor schaamde misschien, omdat ik het niet kon aanvaarden of geloven en zolang het niet zwart op wit staat geschreven is er nog verandering mogelijk. Maar verandering kan zich altijd aandienen. Ik ben een ‘panta rhei’-adept. En kijk, zo staat het nu dus met het schaamte en aanvaardings-perikel. Het staat er.

Ik wil verder met de blog ook omdat er veel beweegt. Sinds december ‘doe’ ik nagenoeg alleen de zaak en voer de ene reorganisatie in na de andere wat een hoogtepunt bereikte sinds ik met de kinderen verhuisde naar Faso Kanu, waar we in alle rust wonen samen met Aoua, ons eerste kindermeisje waar met name N’Yélé – Samba en Sira volgen met rasse schred – helemaal dol op is. Na al die jaren (bijna 5) zijn privé en zaak gescheiden, ZUCHT, ik ga nu ’s avonds naar huis en eet rustig met de kinderen en Aoua en ga dan naar bed. Ik kick af van mijn werkverslaving in mijn eigen kamer! N’Yélé heeft er nu ook een en de twee kleinsten liggen samen. Van allemaal samen in één slaapkamer (als enige privé-vertrek) naar een huis met een ruime koer aan een beekje, het is een leven dat heel ver staat van wat er voordien aan de hand was.

Er moeten nog veel knopen doorgehakt worden. Stapje per stapje is het motto van het moment.

Ps: Samba nam de foto tijdens het feest aan het einde van de ramadan.

stand van zaken betreffende het personeel

Malick is weg.
Ik hoorde dat er ruzie was buiten op de trap, met Lassine. Ik vroeg aan Oscar wat het probleem was. Het ging om bonen. Voorheen zou ik zijn tussengekomen maar dat doe ik nu niet meer. Het zijn mijn zaken niet: een stom bord bonen. Malick is nadien met me komen praten maar ik zei dat ik er niets mee te maken had en me niet moei met hun bonen. Hij vond het onterecht van me en wou niet meer blijven. Ik had gemerkt dat het een idee was dat al langer in zijn hoofd speelde, nu had hij een gelegenheid.

Sitan is ondertussen ook weg. Dat is een heel ander verhaal. Sinds onze gezamenlijke reis naar België, nu alweer 2 jaar geleden, ging het niet meer. Zelfs zonder de reis zou het niet goed zijn afgelopen. Wat is eigenlijk het nut om iemand van hier mee naar België te nemen? Het (naïeve?) idee was: ervaring op doen, een idee opdoen van de standaard waaraan onze klanten gewoon zijn en gewoon een ander continent ontdekken. Maar ik schreef het al: Afrikanen zijn geen reizigers, de plaats waar men het best vertoeft, is onder zijn eigen mangoboom genietend van een glaasje thee. Het zal weerom met middelen te maken hebben, maar ook met ingesteldheid. Wat willen wij, Europeanen, graag ontdekken en vervolgens analyseren en trachten te begrijpen om dan niet zelden te kunnen controleren (en vervolgens manipuleren…). Nu ja, hierin ben ik opgegroeid en ik hou ervan te ontdekken. Sitan is opgegroeid in Afrika en heeft die drang niet of minder meegekregen. Ik keek er naar uit om het met haar over haar ervaring in België te hebben, maar egocentrisch van me om te denken dat Sitan dat ook zou willen. Het werkte niet en ook het werk vlotte niet meer. Ik kon haar uiteindelijk niet meer verdragen en begreep niet waarom ze wou blijven. Ik heb verre van correct gehandeld. Ze was zwanger en is voor de bevalling teruggekeerd naar Sikasso, ze heeft haar dochtertje verloren en ik heb haar gezegd dat ze niet meer hoefde terug te keren.

Mama Kanté (zie foto) kwam in de plaats. Ik was aanvankelijk aangenaam verblind door hoe ze met de kinderen omging, zeker met Sira. Ruim een half jaar verder zijn de zaken weer zo klaar als een klontje. Ze slaagt er niet altijd in op tijd te komen en voor het verzorgen van het ontbijt ’s morgens is dat noodzakelijk. Ze is niet correct met geldzaken en blijft op haar eigen manier handelen ook als ik vraag om het anders te doen. Ze is zwanger. Zal ze blijven? Het ziet er niet naar uit.

Maar er zijn ook nog Emanuel, onze nachtwaker die het prima doet, op tijd komt en aangenaam omgaat met de slapers hier, en er zijn Mohammed en Oscar die een rots in de branding werden.
En nu Malick weg is, is er Dramane. Twee weken al. Ik loop steeds nogal hard van stapel in het begin, dus het ziet er opperbest uit.

een school voor N'Yélé

N’Yélé gaat sinds 2 jaar naar de Engelstalige Bamako International Acadamy (BIA), een school met prachtige ideeën maar een mismanagement van jewelste. Op de hele school zitten momenteel nog een 5-tal leerlingen. Een alternatief moet gezocht worden. De school werd eind vorig schooljaar overgenomen door de Nigeriaanse Mr Wilson, wiens vrouw toen les gaf op BIA maar na een aanbod van de Amerikaanse school opnieuw daar is gaan werken. Mr Wilson stond er alleen voor en Mr Wilson bleek onbekwaam, met name op financieel én op communicatief vlak. Maar laat ons dit zo vlug mogelijk vergeten en de blik op de toekomst richten.

Vorige week trad bij BIA Nicole in dienst, een Amerikaanse vrouw van Aziatische afkomst, en plots begon er van alles te veranderen: een programma voor Summerschool werd opgezet en nog een hele reeks maatregelen om het management van de school te bevorderen. Ze ging zo professioneel te werk dat ze op staande voet werd ontslagen.
Maar gelukkig had ik haar al ontmoet en ik moet eerlijk zeggen dat ik verblind was door haar efficiëntie en gedrevenheid. Twee maandagavonden organiseerden zij en ik hier thuis een samenkomst met ouders, met de bedoeling een educatief project op te starten gebaseerd op een parent board en het Calvert homeschooling system. Er is vooralsnog te weinig interesse.

Het is weliswaar een zorg: waar zal N’Yélé volgend jaar naar school gaan. Samba laten we vooralsnog in het Frans verder gaan zolang er geen zekerheid is. Nicole organiseert in juli nu zelf een Summer Playschool met allerlei leuke activiteiten. Misschien groeit daar verder iets uit?

politics

We zijn sinds een drietal maanden geabonneerd op twee Malinese kranten, Le Républicain en L’Indépendant. Elke krant telt zo’n 12 bladzijden, en er is geen vette weekendkrant, gewoon geen weekendkrant. Er wordt veel geschreven over binnenlands politiek nieuws, ik slaag er niet in het te volgen. (Een beetje zoals het nieuws op de nationale TV-zender ORTM, eindeloze reportages over binnenlandse aangelegenheden.) Onder andere de uitvoerige verslagen over de voorbereidingen voor de presidentiële verkiezingen in 2012 kunnen me niet boeien.

Het zijn onafhankelijke nieuwsbladen dus ze zijn niet mild voor de regering en de president Amadou Toumani Touré (ATT in de volksmond). Sarkozy maakte in Mali een tussenstopje van een paar uur met als doel ATT ervan te overtuigen alles te doen om Pierre Camatte te bevrijden, ontvoerd en uiteindelijk vastgehouden door Aqmi, de West-Afrikaanse tak van Al Quaeda. Dat heeft ATT dan ook (braafjes?) gedaan wat zorgde voor een rel met buurlanden als Algerije die onder geen enkel beding wouden toegeven aan de terroristen. De vraag werd gesteld, zeker nu dit jaar de 50e verjaardag der onafhankelijkheid wordt gevierd, of er eigenlijk ooit een einde gekomen is aan het kolonialisme.

En wat stond er vorige week op die ene bladzijde met buitenlands nieuws: een foto van Leterme! En een artikel over hoe de onenigheid over het recht van de franstaligen in de rand van Brussel zorgde voor een regeringcrisis en uiteindelijk ook het vallen ervan.
Je houdt het niet voor mogelijk.

Bij gebrek aan een foto van Leterme, Sarkozy en ATT …

la tontine

Back to blog!

Na het wilde seizoen namen we rust in Senegal. Ik werd er verliefd op de koele oceaanbries. Ben benieuwd wat hij met mij of ik met hem nog in petto heb ...
Ik wou niets bezoeken, geen avontuur: alleen zwemmen, aangename temperaturen, lekker eten, dicht bij de zee zijn, fijn gezelschap en dat kreeg ik. Wat wil een mens nog meer? Meer van dat!

Maar de vakantie duurde slechts een week en toen keerden we terug naar de hitte en het stof en gelukkig niet al te vele werk nu het kalme seizoen - of la saison morte -is ingezet. Terug naar het personeel ook met al zijn perikelen. Er waren onze trouwe Mohammed en Oscar, Emmanuel en ook Malick (zie foto).
Op een gegeven dag ging Djinè en kwam Malick, hij zorgt niet voor de kamers maar strijkt en komt in het weekend de anderen vervangen. Hij werkt hier ongeveer een jaar maar het is pas sinds kort dat ik tijdens een gesprek met hem hoorde dat hij in Senosa geboren is. Ik wist dat zijn familie in de buurt van Djenné woonde, maar Senosa dat is apart. In dit Peul dorp bracht ik 12 (!) jaar geleden een maand door bij Nouhoum Sangho, de Peul edelsmid die ooit meekwam naar het Zuiderpershuis en waar Peter een maand stage volgde. Nouhoum weet niet dat Malick hier werkt en dat is beter ook want die kennis zou de rust van Malick kunnen verstoren. Malick werkt nu bij Ann dus heeft een maandelijks salaris dus ...
Van vragen is Malick anders ook niet vies. Elke Peul die zichzelf respecteert, moet beesten hebben. En voor Malick is de tijd gekomen voor zijn eerste koe. Ik leen hem dan het geld en hou een deel maandelijks af van zijn salaris tot alles is terugbetaald. Hummm, ik zie het liever omgekeerd. Ik hou maandelijks een deel van zijn salaris bij en wanneer hij voldoende heeft, koopt hij een rund. Er werd verder niet meer over gesproken tot hij op een zekere dag bij me komt met een voorstel: hij heeft het er met alle medewerkers over gehad en iedereen gaat akkoord: we starten een 'tontine' op en of ik ook wil deelnemen.
Een tontine is een wijd toegepast spaar-systeem hier in Mali. Bijvoorbeeld de onderwijzeressen van een gemeenschap zetten een tontine op of de beenhouwers op de markt, of de oude vrouwen uit de wijk of een groep studenten doen het met hun beurs. Je kan het wekelijks of maandelijks organiseren en het bedrag wordt vooraf vastgesteld: elke maand geef je een deel van je salaris aan de boekhouder zeg maar, iedereen geeft hetzelfde bedrag en elke maand gaat dit hele bedrag naar één persoon. Dwz dat deze persoon éénmalig een ruim bedrag in handen heeft waar hij eens iets groters meer kan doen of kopen, omdat het anders onmogelijk is zo'n bedrag zelf bijeen te sparen in deze maatschappij waar velen kampen met tekorten.
Ik dacht: fantastisch idee Malick! Wanneer het dan zijn beurt is kan hij eindelijk die koe kopen!
1 april: eerste samenkomst van onze tontine en ... Malick doet niet mee. Een geroep en geschreeuw tussen iedereen, waar ik met volle borst aan deelneem. Ik was echt razend: hij had dit bedacht, en aan iedereen voorgesteld en nu op het laatste moment stapt hij eruit. Maar waar ik echt boos om was, is dat ik hem wel wou helpen om tot een oplossing te komen voor het kopen van die koe en het bijgevolg fantastisch vond dat hij zelf met een oplossing kwam door het organiseren van de tontine en het dan af laat weten.

Leren loslaten staat momenteel bovenaan op mijn lijstje van te doene dingen. Ik hoef er niet boos om te zijn als Malick niet deelneemt, het is zijn leven. Ben gewoon bezig het af te leren God (zie stukje van september 2008) te spelen. Samba mocht dat even doen, door een naam te trekken en als alziende het briefje te nemen waarop de naam van zijn grote vriend, Mohammed, stond. De razernij van 10 minuten ervoor was lang vergeten. Vreugdekreten barstten uit met een bruisend enthousiasme.

oumou

Ik ben een razend konijn, het is nu hoogseizoen en het bedrijf draait goed, ik wil graag wat meer maken van deze blog maar vind er verdorie de tijd niet voor.
Ik had graag nog willen schrijven over het 'Festival au Désert' begin januari, waar we met 22 mensen waren o.a. een groep van 17 Zweden die in het prachtig gelegen hotel Mandé hun gids en 4 chauffeurs bedankten tot ik er kippenvel van kreeg, over het negatieve reisadvies van de meeste Buitenlandse Zaken voor Mali en de gevolgen ervan voor het toerisme en het al dan niet terechte van zo'n bericht, over de twee kranten waar we ons op abonneerden, over Mama die Sitan vervangt in de keuken en die ik nu gevraagd heb te blijven, over de reizigers die hier over de vloer komen en gecharmeerd door onze stek weer verder trekken, over de verschillende gemengde koppels die we hier de laatste tijd over de vloer hadden, over het Malinese dagelijkse leven waarin de impact van de familie op het individu me blijft verbazen, over de hitte die weer stilaan uit zijn 'winterslaap' ontwaakt en het einde van het toeristisch seizoen aankondigt, over de invloed van de islam op mijn kinderen ...

Maar vandaag vooral over Oumou! Het is me gelukt, alle weerstand eindelijk overwonnen. De jonge man waar ik eerder over sprak kon eerst niet komen omdat zijn tante uit de Verenigde Staten op bezoek was, vervolgens was er een ander familie-perikel dat ervoor zorgde dat hij een afspraak miste. Het zal voor een volgende keer zijn, dacht ik. Op nummer twee stond Oumou en zij is nu mijn nummer één assistente. Haar eerste dag vandaag en ik vraag me af of het nu spannender is voor haar of voor mij. Ik ben blij.

N'Yélé, al 6!